TARİHİ SİVEREK İL’İ

Siverek, Ören yerleri kazılarında M.Ö.3500-5000 yılları arası tarihlendirilmiş olup yaklaşık 7000 yıllık bir şehir tarihine sahiptir. Şehir, Asurlular döneminde yığma bir tepe üzerine inşa edilen kale etrafında kurulmuştur. Kente hükmedenler tarafından zaman zaman kale onarılmıştır.Pek çok medeniyete beşiklik eden ve değişik milletlerin hâkimiyetine giren Milattan sonra Araplar, İranlılar, Bizanslılar, Selçuklular ve Osmanlı İdarelerinde çok mamurgünler geçirdiği gibi, çeşitli savaşlarda tahrip edilip yakılıp yıkıldığı zamanlar da olmuştur. Diyarbakır'ın fethinden önce Halid B.Velid tarafından Siverek eyalet merkezi yapılmıştır.

Siverek 1908 yılında Mutasarrıflık yapılarak bugün Şanlıurfa ve Diyarbakır’ın ilçeleri olan Çermik, Hilvan (Karacurun) ve Viranşehir Siverek’e bağlanmıştır. Cumhuriyetin 62. ili olan Siverek 1926 yılında Teşkilatı Mülkiye Kanunu ile ilçe yapıldığı için istenen ve arzulanan gelişmeleri saylayamamıştır. Siverekliler çok partili dönemden günümüze kadar (İL) hakkının geri alınması için yarım asrı aşkın mücadelelerde bulunmuş, 2 Cumhurbaşkanı, 4 Başbakan, 3 Başbakan Yardımcısı ve 9 bakan söz verdiği halde hesapta olmayan birçok ilçe il yapılmasına rağmen Sivereklilere verilen sözler unutulmuştur. Devlette devamlılık esas olduğuna göre mevcut iktidarın ve TBMM’nin, 38 il merkez nüfusundan büyük olan Siverek’i il yapması gerekmez mi? Siverek’in doğusunda sönmüş yanardağ olan Karacadağ yer almaktadır.

Karacadağ bölgesi yazın serin olup soğuk ve doğal su kaynakları mevcuttur. Özel İdarenin yaptığı kayak tesisleri bölgedeki il ve ilçelerin kış sporları ihtiyacını az da olsa karşılamakla beraber yetersiz kalmaktadır. Bu konuda profesyonel bir turizm şirketinin kış sporları ve konaklama tesisleri yapması halinde bölge önemli kış sporları merkezi haline gelebilecektir. Yaz sıcaklarından korunmak için birçok kentlerde yapıldığı gibi Karacadağ eteklerinde yapılacak yazlık evlerle serin yazlar geçirmek mümkündür.

Ayrıca meraya bağlı canlı hayvan üretiminin yanında Karacadağ pirinci de meşhurdur. Karacadağ pirinci fabrika ve soku pirinci olmak üzere iki çeşit olup soku pirinci daha kalitelidir. Kentin kuzeyinde bulunan Baki Köyü, Fırat nehri, Atatürk baraj gölü’nün kıyısında bir yarımadadır. Çevredeki bağ, bahçe ve yemyeşil doğal güzelliklerle süslü bu bölgede tatilciler için su sporları, yamaç paraşütü, doğa yürüyüşü (trıking) gibi sportif ve turizm amaçlı faaliyetleri gerçekleştirmek mümkündür. Kaymakamlık ve Valiliğimiz tarafından bu muhteşem bölgenin turizme açılması için özel proje ve teşviklerin uygulamasında fayda görmekteyiz.

Yörede otel, motel ve pansiyon gibi tesisler yapıldığında günübirlik tatilcilerin yanında uzun süreli yerli ve yabancı tatilcilerin bölgeyi ziyaret etmeleri sağlanacak böylece yörenin tanıtımı yapılırken bölge halkına yeni gelir kaynakları da oluşturulacaktır.Kentin güneyinde uzanan Karakeçi ovasında bereketli tarım arazileri bulunmakta, çeşitli zirai ürünler ekilmektedir.Her yıl Uluslararası Karakeçi Kültür ve Sanat Festivali düzenlenmektedir.Ayrıca Karakeçi kilimleri de meşhurdur.

Siverek merkezinde gezilip görülecek tarihi mekanlardan;Tarihi Siverek kalesinden kentin büyük bölümü izlenebilecek.

Tarihi Valilik binası (günümüzde Kütüphane olarak kullanılmaktadır)

Tarihi Gazi Paşa (Günümüzde Devlet Konuk evi olarak kullanılmaktadır) binası.

Tarihi Cudi Paşa kervan sarayı.

Tarihi Gümrük hanı.

Tarihi Cıncıklı ve Abdal ağa hamamları,

Tarihi Ulu cami, Gülabibey camii, Haliliye camii, Hasan Çelebi camii, Hacı Ömer camii, Hamidiye camii, Hayriye camii ve Karakeçi camileri,

gezilip görülecek yerlerdir. Kentin cadde, sokak, kavşak, park, bahçe ve alt yapısı her geçen gün modern ve çağdaş bir görünüme bürünmektedir.

CUMHURİYET’İN İLK İLLERİNİN LİSTESİNİ YAYINLIYORUZ

Siverek’i Vilayet Yapma ve Kalkındırma Derneğinin 24/03/2008 tarihli yazısı ile İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü’nün  www.icisleri.gov.tr web sitesinden elektronik posta ile Bilgi Edinme Kanunu gereğince istenen Cumhuriyetin ilk illeri ile ilgili liste ilgili Genel Müdürlüğün 02/04/2008 tarih ve B.05.0.İLİ.0.070002 / 2246 sayılı yazıları ekinde illeridaresi@icisleri.gov.tr  elektronik posta adresi ile 

Şef: N. ASLAN  ve Şube Müdürü: Şener AYDOĞAN  imzası ile Türkiye’nin 1923 yılındaki illerin listesi Siverek’i Vilayet Yapma ve Kalkındırma Derneğinin  siverekili22@mynet.com elektronik posta adresine gönderilmiştir.

Adı geçen liste aşağıya çıkarılmış olup, 1923 yılındaki iller listesinin 62’ici sırasında Siverek (İL) olarak yer almaktadır.
 

1923 YILINDAKİ İL’LERİMİZİN LİSTESİ

Yukarıya çıkardığımız tarihi bir belgeyi siz sayın okuyucularımızla paylaşarak Siverek’e yapılan haksızlığı bu vesile ile yeniden hatırlatmak istedik.

1-877 Sayılı Teşkilatı Mülkiye Kanunu 26.06.1926 tarih ve 404 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiş ve bu Kanun’la isimleri karşısında listede (X) işareti bulunan SİVEREK ile beraber Beyoğlu, Çatalca, Dersim, Ergani, Gelibolu, Genç, Kozan, Muş ve Üsküdar İL’leri ilçe yapılmıştır.2- Yine listede (XX) işareti bulunan Aksaray, Beyazıt, Cebelibereket (Osmaniye), Silifke, Kırşehir ve Şebinkarahisar İL’leri de çeşitli Kanunlarla ilçe yapılmışlardır. 3-Aksaray 1989 yılında,Kırşehir 1957 yılında ve Osmaniye (Cebelibereket) 1996 yılında bir çok ilçeler gibi yeniden il yapıldı. Bilindiği gibi 1987 ve 2000 yılları içerisinde çeşitli siyasi neden ve çıkarlar doğrultusunda bir çok ilçe il yapıldı ancak Siverek’e devleti yöneten vefasız ve güvensiz liderler tarafından verilen 41 kesin vaade rağmen halen il hakkı verilmemiş ve il yapılmamıştır. Başbakan olarak söz veren eski başbakandan hesap sorulduğunda, siyasi propaganda yaptım veya başbakan iken söz veren eski cumhurbaşkanının, cumhurbaşkanı Anayasa’ya göre yetkisiz ve sorumsuz olduğunu söyleyerek sorumluluktan kurtulamayacağı bir çağda yaşamaktayız. Yıllarca halkı yalan vaatlerle avutan, halkın duyguları ile oynayan ve verdikleri sözleri yerine getirmeyerek umurlarını yıkan, ülke kaynaklarını har vurup harman gibi savrularak soyulmasına ve iflasa sürüklenmesine sebep olan ve ülkeyi yönettiklerini sanan sözde liderlerin büyük bölümü siyaset sahnesinden silindi ve bazıları ise halen ülkeyi yönetmek için gayret sarf ettikleri görülmektedir.

BİRİNCİ T.B.M.M.’ DE SİVEREK VİLAYETİNİ 6 MİLLETVEKİLİ TEMSİL ETMİŞTİ

Türk Dünyası Tarih Dergisinin Haziran 1995 tarihli nüshasında birinci Türkiye Büyük Millet Meclisi toplandığında yapılan seçim sonucunda 451 Milletvekili seçilmiş. İki yerden seçilen 14 üye düşürülmüş ve Milletvekili sayısı 437’ ye düşmüştür. Daha sonra istifa edenler ile birlikte bu sayı 388’ e inmiştir.

Toplam Milletvekillerinin o günkü meslek guruplarına göre dağılımları şöyleydi:

41 Büyükelçi, Vali ve Kaymakam gibi yöneticiler.

51 Subay,

40 Memur,

51 Hukukçu,

25 Öğretmen,

17 Müderris,

15 Doktor,

17 Din adamı

13 Gazeteci- yazar,

27 Tüccar,

8 şeyh,

6 Aşiret Başkanı,

3 Bankacı,

31 Çiftçi,

1 İşçi,

42 Meslek grubu bilinmeyen şeklindeydi.

Milletvekili gönderen iller şöyledir.

Yukarıdaki listelerde görüldüğü gibi birinci T.B.M.M. den 1’ den 5’ e kadar Milletvekili  ile temsil edilen illerin sayısı 26’ dır. Altı Milletvekili ile temsil edilen illerin sayısı 19’ dur.  7’ den 12’ ye kadar milletvekili ile temsil edilen illerin sayısı 17’ dir.

Siverek vilayetinden az Milletvekili olan illerin sayısı 26 olup, Siverek Vilayetinden fazla Milletvekili olan illerin sayısı da 17 dir. Siverek kadar Milletvekili gönderen illerin sayısı da 18 dir.

Başka bir tespitimize göre de:

Gerek Milli mücadelede ve gerekse 1923 yılında birinci T.B.M.M. nin açılmasında  Siverek’li Müdafaa-i Hukuk gurubunda Mustafa Kemal Atatürk’ü desteklemişlerdir.                            

Siverekli sürekli devletinin yanında yasalarına saygılı davranmasına rağmen  1926 yılında çıkarılan Teşkilatı Mülkiye kanunu ile cezalandırılmış ve ilçe yapılarak geri kalmasına sebebiyet verilmiştir.

Bizden az Milletvekiline sahip ve o tarihlerde her yönüyle bizden geri ve eş değerde olan illerin bir çoğu ve sonradan il yapılanların bir bölümü her yönüyle gelişmiş, Tarihi Siverek VİLAYETİ de ilçe yapıldığından geri kalmıştır.

Siverekliler bizleri ilçe yapanları da, müktesep hakkımızı iade ederek il yapanları da unutmayacaktır.

Bilgiler Siverek'i Vilayet Yapma ve Kalkındırma Derneği Tarafından Derlenmiştir.

www.sivereknet.com tarafından web ortamına Hazırlanmıştır.

google arama (tags): siverek, siverek haber, siverek tarihi, siverek bilgileri, siverek ili, siverek seçim sonuçları, siverek'in bilinmeyenleri, siverek hakkında bilinmeyen bilgiler, siverek arşivi, tarihi siverek ilçesi, tarihi siverek ili, siverek hakkında bilinmeyenler, siverek hakkında detaylı bilgiler